معنی کلاله چیست؟

کَلالَه به معنای وارثانی است که فرزند و پدر در میانشان نباشد. کلاله در اصل به معنی احاطه است، تاج را از آن جهت اکلیل گویند که سر را احاطه می کند. پدران و فرزندان را لصیق میت گویند که ملاصق میت اند، و خواهران و برادران را کلاله گویند که در اطراف میت قرار دارند و او را احاطه کرده اند.[i]

در اصطلاح فقه،کلاله برادر و خواهر متوفّی است، خواه پدری تنها، یا مادری تنها، یا پدری و مادری، که روی هم، کلالات ثلاث خوانده می شوند. برادر و خواهر پدری را «کلاله ابی»، برادر و خواهر مادری را «کلاله امّی» و برادر و خواهر پدر و مادری را «کلاله ابوینی» گویند.

در قرآن کریم در دو مورد از کلاله یاد شده است:

«وَ إِنْ کانَ رَجُلٌ یُورَثُ کَلالَةً أَوِ امْرَأَةٌ وَ لَهُ أَخٌ أَوْ أُخْتٌ فَلِکُلّ‏ِ واحِدٍ مِنْهُمَا السُّدُسُ»[ii]

«و اگر مردی بوده باشد که کلاله (خواهر یا برادر) از او ارث می‏برد، یا زنی که برادر یا خواهری دارد، سهم هر کدام، یک ششم است »

«یَسْتَفْتُونَکَ قُلِ اللّهُ یُفْتیکُمْ فِی الْکَلالَةِ إِنِ امْرُؤٌ هَلَکَ لَیْسَ لَهُ وَلَدٌ وَ لَهُ أُخْتٌ فَلَها نِصْفُ ما تَرَکَ وَ هُوَ یَرِثُها إِنْ لَمْ یَکُنْ لَها وَلَدٌ فَإِنْ کانَتَا اثْنَتَیْنِ فَلَهُمَا الثُّلُثانِ مِمّا تَرَکَ وَ إِنْ کانُوا إِخْوَةً رِجالاً وَ نِساءً فَلِلذَّکَرِ مِثْلُ حَظِّ اْلأُنْثَیَیْنِ»[iii]

«از تو (در باره ارث خواهران و برادران) سؤال می‏کنند، بگو: خداوند، حکم کلاله (خواهر و برادر) را برای شما بیان می‏کند: اگر مردی از دنیا برود، که فرزند نداشته باشد، و برای او خواهری باشد، نصف اموالی را که به جا گذاشته، از او (ارث) می‏برد؛ و (اگر خواهری از دنیا برود، وارث او یک برادر باشد،) او تمام مال را از آن خواهر به ارث می‏برد، در صورتی که (میّت) فرزند نداشته باشد؛ و اگر دو خواهر (از او) باقی باشند دو سوم اموال را می‏برند؛ و اگر برادران و خواهران با هم باشند، (تمام اموال را میان خود تقسیم می‏کنند؛ و) برای هر مذکّر، دو برابر سهم مؤنّث است»[iv]

تذکر نکته ی مهمی در اینجا ضروری است و آن اینکه معنای اینکه یک خواهر نصف را و دو خواهر ثلثین را اخذ می کند این نیست که باقی مال میت بدون وارث می ماند بلکه نصف را از باب سهم خودش و باقی را از باب رد می برد و همین حکم در باره ی اختین هم جاری است.

[i]الانتصار فی انفرادات الإمامیة: 557.

[ii]سوره نساء، آیه 12.

[iii]سوره نساء، آیه 176

[iv]حکم کلاله از جهت ارث بردن در حال اجتماع و یا در حال انفراد، و همچنین از جهت حاجب بودن برای ابوین ، مفصل در کتب فقهیه بیان گردیده است.

منبع: پایگاه اطلاع رسانی حوزه نت

/ 1 نظر / 283 بازدید
احمد طرفي

سلام وب خوبي هست من اين مطلب رو از وب شما كپي ميكنم و اگه ميخواهي وب تو رو در وبلاگم بزارم لطفا بيا وبلاگم در نظرات بم بگو با تشكر